Robert+Gagné

** Robert Gagné **
Robert Mills Gagné is geboren op 21 Augustus 1916 in Noord Andover. Hij studeeerde aan de Yale- en de Brown universtiteit en behaalde zijn dokterstitel in 1940.

** Zijn werk **
Zijn belangrijkste boek “The conditions of learning” verscheen in 1964. Hierin heeft hij geprobeerd de verschillende ongelijksoortige opvattingen t.a.v. het leerproces in één systeem onder te brengen. Bij elk type leerproces dat hij onderscheidt, geeft hij de voorwaarden aan van de leerlingen en de leersituatie.

** 'Gagné’s' leerprocessen **
De volgende leerprocessen kunnen volgens Gagné onderscheiden worden:

//1. Signal learning.//
“Signal learning” is het leren reageren op prikkels. Leren is hier het verkrijgen van gedragsvormen, waarbij gedragingen worden opgevat als reacties op prikkels. Onderwijzen is dan het opbouwen van complexe gedragspatronen uit enkelvoudige reacties. Deze vorm van leren komt bij kinderen voor: hoogte- en watervrees kunnen al vroeg ontstaan. Een kenmerk van dit soort leren, is dat de wil geen invloed heeft op het vertoonde gedrag.

//2. Stimulus response learning.//
Dit leren houdt een prikkel- reactie koppeling in: een hond tilt zijn poot op na de opdracht “pootje geven.” De hond geeft een specifieke reactie op een bepaalde prikkel. Gagné benadrukt dat bij dit soort leren de externe prikkel altijd begeleid moet worden door innerlijke stimulering. Als de hond op de opdracht “pootje geven” zijn poot optilt, behoor je de hond te belonen b.v. met een hondenkoekje.

//3. Chaining. De vorming van gedragsketens.//
Het gaat hier om stimulus-response koppelingen, waarbij eerder geleerde afzonderlijke S-R koppelingen in een bepaalde volgorde met elkaar verbonden worden. Voorbeelden: het leren typen, zwemmen, en het leren van andere vormen van automatismen.

//4. Verbal association. De vorming van verbale ketens.//
Ook hier gaat het weer om S-R koppelingen, maar nu zijn ze van verbale aard. Voorbeeld: het uit het hoofd leren van een gedicht. Na de eerste twee regels van het gedicht geleerd te hebben, leer je de eerste drie regels enz. Het steeds weer herhalen van het eerste stuk is van belang, opdat de afzonderlijke gedeelten tezamen één geheel gaan vormen.

//5. Meervoudige onderscheidingen: Discriminatieleren.//
Met het leren van meervoudige onderscheidingen bedoelt Gagné het type leerproces, dat de persoon in staat stelt onderscheiden antwoorden te geven op directe prikkels. Een kind leert dieren te onderscheiden in honden, katten, paarden enz. Het leren onderscheiden van lettersymbolen bij het aanvankelijk lezen is nog niet zo eenvoudig: de letters p,b,d, m, n, u en w lijken bedrieglijk veel op elkaar.

//6. Concept learning. Het vormen van begrippen.//
Het leren van begrippen zou men het omgekeerde kunnen noemen van het leren van meervoudige onderscheidingen. Het gaat om homogene objecten tot één klasse te verbinden. Wanneer een kleuter ontdekt dat een bloempje dezelfde kleur heeft als de blouse van de juffrouw, dan abstraheert het de kleur van de bloem, los van de vorm van de bloem, de kleur van de blouse, los van de vorm van de blouse. Het kind zal zijn aandacht eerst richten op de vorm, daarna op de kleur en tenslotte op afmetingen. Voor begripsvorming is het van belang om veel sorterend bezig te zijn, waarbij de denkfunctie gestimuleerd wordt.

//7. Rule learning. Het leren van regels of principes.//
Een regel is een verbinding van twee of meer begrippen. Gas zet bij verwarming uit. Het kind moet de begrippen gas en verwarming kennen en bovendien een relatie ertussen leggen. Wordt dit verband niet begrepen, en alleen maar nagezegd, dan is er sprake van verbalisme. Het gaat er niet om de regel op te zeggen, maar om de regel toe te passen.

//8. Problem-solving. Het oplossen van problemen.//
Problem-solving wordt vaak denken genoemd, het is het combineren van reeds eerder geleerde regels tot regels van een hoger orde. Leren is vaak structureren. Men kent de dingen eerst goed als men de structuur doorziet. Bij het aanvankelijk lezen moet men niet verzuimen om woorden zowel akoestisch als visueel grondig te structureren. Elk woord moet een duidelijke structuur krijgen voor het kind, waarin het de samenstellende delen (de letters) zo spoedig mogelijk moet leren onderscheiden. Een structuur is immers een geleed geheel. Inzicht wordt verkregen als de oude, duistere structuur omgezet wordt in een nieuw verworven, heldere structuur. Leren door inzicht is afhankelijk van vroegere ervaringen en gaat samen met de toepassing en herschikking van deze ervaringen op een nieuwe wijze, zodat geheel onbekende problemen kunnen worden opgelost. Met deze indeling van leerprocessen in acht categorieën door zijn niet alle problemen ten aanzien van het leren opgelost. Er zijn ook motivationele invloeden werkzaam zoals emoties en behoeftes.